Nursing Care and Glycemic Control During the Surgical Process in Patients with Diabetes

Diyabetes Mellitus (DM); insülin salınımının olmaması, insülin etkisinin yetersiz olması ya da bu faktörlerin her ikisinde birden sorun bulunması nedeniyle ortaya çıkan hiperglisemi ile karakterize olan ve neden olduğu komplikasyonlar nedeniyle bireylerin cerrahi girişim geçirme oranını artıran yaygın görülen kronik bir hastalıktır. Perioperatif dönemde hasta sonuçlarını doğrudan etkileyen önemli etkenlerden biridir. Cerrahi girişimlerin oluşturduğu fizyolojik stres; kortizol, katekolamin ve glukagon gibi kontrregülatuvar hormonların salınımını artırarak glikoz metabolizmasını olumsuz yönde etkilemekte ve hiperglisemi ile hipoglisemi gibi metabolik dengesizliklere neden olabilmektedir. Bu süreçte kontrol altına alınamayan glisemik değişiklikler; enfeksiyon gelişimi, yara iyileşmesinde gecikme, sıvı-elektrolit dengesizlikleri, hastanede kalış süresinin uzaması, morbidite ve mortalite oranlarında artış gibi komplikasyon risklerini artırmaktadır. Amerikan Diyabet Derneği’nin (American Diabetes Association, ADA) 2026 kılavuzuna göre; cerrahi girişim sonrası DM’ye bağlı komplikasyonların önlenebilmesi için girişim öncesi hemoglobin A1c (HbA1c) değerinin %8’in altında olması, perioperatif dönemde kan şekeri değerlerinin ise 100–180 mg/dL arasında tutulması önerilmektedir. Ancak hedeflenen bu değerler; yaş, eşlik eden kronik rahatsızlık gibi etkenlere bağlı olarak bireylerde farklılık gösterebilir. Sonuç olarak, perioperatif dönemde yapılan kapsamlı bireysel değerlendirme ve glisemik kontrol yönetimi, süreçte oluşabilecek komplikasyonları azaltmakta ve önlemekte olup önemli bir yere sahiptir. Perioperatif dönemde glisemik kontrolün sağlanmasında hemşireler; hasta değerlendirmesi, kan şekeri izlemi, insülin ve ilaç yönetimi, komplikasyonların önlenmesi, hasta eğitimi ve taburculuk planlaması gibi önemli sorumluluklar üstlenmektedir. Diyabetes mellituslu hastaların bireysel gereksinimlerine uygun planlanan hemşirelik bakımı, komplikasyonların azaltılmasına ve cerrahi sonuçların iyileştirilmesine katkı sağlamaktadır.